czwartek, 24 kwietnia 2014

POSTĘPOWANIE LOGOPEDYCZNE Z DZIEĆMI JĄKAJACYMI SIĘ W WIEKU PRZEDSZKOLNYM



W odniesieniu do małych dzieci jąkających się w wieku przedszkolnym Julio Bernardo
de Quiros zaleca działanie poprzez atmosferę rodzinną. Podaje przy tym ogólne wskazówki dla rodzin jąkających się dzieci w wieku przedszkolnym, które określa jako,, leczenie".
Wskazówki jego dotyczą dzieci do piątego roku życia, kiedy to pojawia się najwięcej przypadków jąkania . Wiek ten zdaniem J.B.Quirosa- jest jedynym, kiedy próbujemy tylko rodzinnego ukierunkowania,,leczenia", w którym zaleca uwzględnienie czterech aspektów:
*język dziecka
*zaufanie dziecka do samego siebie
*stabilizowanie życia emocjonalnego
*przestrzeganie zasad higieny psychicznej


WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE JĘZYKA DZIECKA.

- gdy dziecko zająknie się na sylabie ,ba", można powtórzyć zadanie dziecka w formie komentarza,
np. A więc wziąłeś swój balon i ........itp.
- gdy dziecko ma dobry okres (poprawnego mówienia), należy sprzyjać częstemu wypowiadaniu
się dziecka
-w okresach nasilania się jąkania należy zachęcać dziecko do wykonywania czynności manualnych (towarzyszących mówieniu) oraz śpiewania piosenek

WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE WZMACNIANIA W DZIECIACH ZAUFANIA
DO SAMEGO SIEBIE.

-złagodzić wymogi co do poprawności mówienia( bez przesady, by nie wpaść w nadmierną troskliwość
o dziecko),
-przejawiać troskę o poprawność stosunkow radzinnych(szczególnie pomiędzy rodzeństwem),
-przejawiać nieco więcej tolerancji (wyrozumiałości) dla zachowań dziecka,
-dowartościować dziecko, pozwolić mu zabłysnąć w jakimś zajęciu,
-nie zmieniać nagle trybu życia,
-organizować przemyślane spotkania rodzinne ( ze swobodą zachowań)


STABILIZOWANIE ŻYCIA EMOCJONALNEGO,KTÓRE JEST
POWIĄZANE Z MOWĄ.


-unikać kłótni w obecności dziecka,
-nie dopuszczać do ingerencji osób postronnych w sprawy zachowań dziecka w jego obecności,
-stosować kary tylko pasywne,np.,,szlaban na oglądanie telewizji",
-nie zmieniać kary,
-prowadzic regularny tryb życia(kontakt z przyrodą, rówieśnikami),
-nie przeciażać umysłu,np.nauką dwóch językow równocześnie,
ZALECENIA ZWIĄZANE Z HIGIENĄ I ZDROWIEM
PSYCHICZNYM.

Zdrowie psychiczne(komfort psychiczny), racjonalne odżywianie, umiar w czynnościach fizycznych
i psychicznych przyczyniająsię do ustępowania zaburzenia.


Psychohigiena życia rodzinnego jest jednym z podstawowych warunków
zapobiegania pojawieniu się jąkania.
opracowała logopeda Beata Niżnik Guziuk

DOMOWE ZABAWY LOGOPEDYCZNE

,,Większość defektów mowy i wad słuchu
powstaje w wieku dziecięcym, winno się je przeto
w tym właśnie czasie likwidować,
aby powstrzymać ich nasilenie
i zapobiegać różnym dodatkowym następstwom".
M. Seeman


Mówienie jako czynność jest najbardziej skomplikowanym ruchem odbywającym się naszym organiźmie,
dlatego tak ważne są ćwiczenia dużych ruchów ciała poprzez ruchy precyzyjne rąk, a następnie ćwiczenia usprawniające narządy mowne, które przygotowują do poprawnego mówienia.
Ćwiczeń usprawniających narządy mowne, ćwiczeń oddechowych i słuchu mownego nie stworzyła nauka zwana logopedią.Dziecko, które nigdy nie miało do czynienia z logopedią, wiosną bawi się dmuchawcami, nadmuchuje balonik czy torebkę papierową, wydobywa głos ze źdźbła zbóż, bawi się swoim językiem, wylizuje talerzyk... .Te naturalne zabawy spełniają ważne cele profilaktyczne w kszałtowaniu się mowy dziecka.Zaburzenia i braki w mowie dziecka przejawiają się w sposób bardzo różnorodny i mogą dotyczyć różnych składników mowy: słownictwa, struktury składniowej wypowiedzi lub tylko formy dźwiękowej czyli artykulacji.
Gimnastyka usprawniająca narządy artykulacyjne usuwa wiele wad wymowy, zaś u osób nie mających zaburzeń, doskonali sprawność mięśni, od których zależą ruchy warg i języka, szczęki dolnej i górnych zębów.Przyspiesza powstawanie nowych dla dzieci głosek oraz wzmaga kontrolę wymawiania danej głoski podczas zabaw, a potem w mowie spontanicznej.
Poniżej podaję ćwiczenia i zabawy logopedyczne, które można wykorzystać w czasie codziennych kontaktów z dzieckiem.

WYŚCIG ŁÓDEK-do dwóch wanienek napełnionych wodą, wkładamy dwie łódki papierowe.Zwycięża
ta osoba, której łódka pierwsza przepłynie z jednego końca na drugi. Do przesuwania łódek można używać tylko powietrza z płuc.

DŁUGIE GŁOSKI- w zabawie posługujemy się głoskami, których artykulację możemy przedłużać(np.i,y,e,a,o,u,r,m,n,w,s,z,ś,sz...). Zwycięża ta osoba, która najdłużej wymówi daną głoskę.

ZJADACZ NICI-zwycięża ten, kto wciągnie nić do buzi, posługując się tylko wargami.Ćwiczenie można wykonać stosując ugotowany makaron,,nitki".

KONIK-konik jedzie na przejażdżkę.Nśladuj konika stukając czubkiem języka o podniebienie, wydając przy tym charakterystyczny odgłos kląskania.

WIETRZYK ODSŁANIA FIRANKĘ-dziecko dmucha w otwór kartki ,który imituje okno. Z drugiej strony otworu znajduje sięprzyklejona ,,firanka".Zadanie polega na dmuchaniu w firankę na przemian: raz mocno(silny wiatr), raz słabo(słaby wiatr).

HUŚTANIE MISIA-na brzuszek leżącego na plecach dziecka ,kładziemy pluszowego misia. Dziecko ma oddychać tak, aby zabawka raz unosiła się na brzuchu, raz opadała.Wdech i wydech muszą być realizowane dokładnie i wolno, aby przepona pracowała prawidłowo.

MALARZ-malarz maluje sufit dużym pędzlem. Pomaluj językiem podniebienie, zaczynając od zębów w stronę gardła.


GIMNASTYKA APARATU MOWY W NATURALNYCH SYTUACJACH

1.Kiedy dziecko ziewa nie gań go, lecz poproś, aby ziewnęło jeszcze kilka razy, zasłaniając usta.

2.Gdy na talerzu został ulubiony sos lub rozpuszczone lody, pozwól dziecku wylizać talerz językiem.To ćwiczenie bardzo skutecznie gimnastykuje środkową część języka.

3.Jeśli dziecko dostało lizaka zaproponuj mu, aby lizało go ,unosząc język do góry.

4.Po śniadaniu posmaruj maluchowi wargi miodem, kremem czekoladowym i poproś, aby zlizało je dokładnie jak miś czy kotek,

5.Przy rysowaniu sprawdź czy dziecko potrafi narysować kółko ( językiem dookoła warg) lub kreseczki(od jednego do drugiego kącika ust).

6.Żucie pokarmów, dmuchanie na talerz z gorącą zupą,chuchanie na zmarznięte dłonie, cmokanie, puszczanie baniek mydlanych, a nawet wystawianie języka to też ćwiczenia aparatu artykulacyjnego.

Na zakończenie proponuję bajkę logopedyczną K.Zielińskiej

Pewnego dnia papuga pojechała na wieś. Rozglądała się dookoła(język ruchem okrężnym oblizuje wargi: dolną i górną). Zobaczyła konika, który galopował w stronę lasu(mlaskanie językiem ,naśladowanie konika). Na jej widok zatrzymał się(prrr...)i zaprosił papugę na swoje podwórko by poznała inne zwierzęta. Przeszli wieś wzdłuż(język przesuwamy po podniebieniu w stronę jamy gardłowej)i wszerz(przesuwamy językiem za zębami górnymi i dolnymi). Nigdzie nie spotkali żadnego zwierzęcia. Przedarli się przez gęstwinę drzew i krzewów(język przeciskamy przez zaciśnięte zęby),by dotrzeć na podwórko.Konik przedstawił papudze swoich przyjaciół.Papuga powtarzała głosy zwierząt:
kury-ko,ko,gąski- sss, krowy-mu,mu, kaczki-kwa,kwa,kota-miau,miau, psa- hau,hau,świni-kwi,kwi,indyka-gul,gul. Kiedy zrobiło się późno i musiała wracać do domu, konik zaproponował, że odwiezie ją.Razem ruszyli, by zdążyć przed zachodem słońca( mlaskanie językiem).


Na podstawie literatury opracowała logopeda Beata Niżnik Guziuk
















czwartek, 13 marca 2014

ROZWÓJ ZAINTERESOWAŃ CZYTELNICZYCH


Czytelnictwo- to ważny czynnik wychowania człowieka. Kontakt z książką nawiazuje się już we wczesnym dzieciństwie, a dalsze lata wzbogacają jego formy, kształtują zamiłowania czytelnicze.Współczesne dziecko interesuje się nie tylko ilustracją i treścią utworu, ale również słowem drukowanym,znakiem
(symbolem).
Podstawą zamiłowań czytelniczych oraz nawyków są emocje przeżywane w związku z utworem literackim, z którym dziecko zetknęło się we wczesnym dzieciństwie. Pod wpływem tych emocji, dziecko przeżywa losy bohaterów tak jak własne, uczy się śledzić wydarzenia, wiązać je związkami przyczynowo- skutkowymi, umieszczając je w czasie, w określonym miejscu.
W jaki sposób można badać i określać zaiteresowania dzieci książką?
Sprawa badania zainteresowań wymaga obserwacji zachowania się dziecka w kontaktach z książką,określenia czasu jaki poświęca ono na oglądanie książek, a zwłaszcza niektórych ilustracji.
Zainteresowanie ilustracją.

Małe dziecko zaczyna interesować się książką jako przedmiotem w najbliższym otoczeniu:manipulując nią w różny sposób(bierze do buzi kartki,liże, drze, potrząsa, rzuca),słucha szelestu kartek, cieszy się zmiennością kształtu książki, jaką powodują jego ruchy.
W wieku 1,5 roku dziecko zaczyna się interesować plamą barwną w książce oraz czarnymi znakami druku. Otoczenie znów pomaga dziecku przez zwracanie jego uwagi na treść plam barwnych, nadając im nazwy.Nazwy te powtarza dziecko,często szuka podobnych kszałtów nazywając ,,(często myląc)poznane uprzednio wyrazy np.nazwę ,,kotek” stosuje do psa .W tym okresie dziecko jeszcze nie wiąże obrazka z konkretem.Nowym odkryciem staje się właśnie zrozumienie tego związku, a na tej podstawie zaczyna się poszukiwanie wśród obrazkow tego, co jest znane z otaczającego świata.
Proces pojmowania ilustracji, zainteresowanie jej treścią,kształtuje się w dalszych latach, kiedy to zaczyna się on wiązać z tekstem przekazywanym przez dorosłego.
Obraz i tekst współdziałają w rozwijaniu coraz bliższych kontaktów z książką, która dla 6 -letniemu dziecku dostarcza wiadomości o nieznanych mu sprawach z bliższego otoczenia.
Brak bezpośredniego kontakyu z książką utrudnia dzieciom uczenie się czytania. Dzieciom 6-letnim należy organizować sytuacje, w których odczuwać będą niedosyt informacji dostarczanych przez obrazek, wskutek tego będą dążyć do poznawania słowa drukowanego.
Oglądanie ilustracji prowadzi do pojmowania znaku graficznego, symbolu.
Z tych względów omawianie obrazka w książce przygotowuje dzieci do rozpoznawania w przyszłości innych znaków napotykanych w otoczeniu: wyrazów, liter.Ilustracja dostarcza dzieciom nowych doświadczeń, rozwija nie tylko spostrzeżenia, lecz również wyobrażenia.Dzięki czytelnym i realistycznym ilustracjom rozszerza się zakres wiadomości dzieci, zwłaszcza pod kierunkiem osób dorosłych.
Rozwój zainteresowań ilustracjom można zaobserwować w toku wypowiadania się dziecka na ich temat.
Dziecko 4-letnie widzi mniej treści na obrazku niż5-letnie, które mniej ciekawe elementy ujmuje w fakty, domyśla się ich przyczyn, następstw, wiąze plan pierwszy z planem drugim, porównuje przedmioty.
Prócz wyliczeń poszczególnych elementów 4-latek zaczyna wyróżniać czynności a 5-latek na wszystkich obrazkach określa czynności.
Dzieci 6-letnie oglądając obrazki, wyróżniają dłuższą wypowiedzią przede wszystkim te ilustracje, które je interesują, czasem układają na temat przedstawionych faktów całe opowiadanie. Potrafią one wiązać plan pierwszy z drugim, a nawet z trzecim oraz wyprowadzać uogólnienia i wnioski.


Opracowała: Beata Niżnik Guziuk

J. Cieślikowski,, Wielka zabawa”.
J.Dudzińska,,Wychowanie i nauczanie w przedszkolu”.

czwartek, 4 kwietnia 2013

PERCEPCJA SŁUCHOWA



percepcja słuchowa -jest to proces rozpoznawania, różnicowania, zapamiętywania, analizowania i syntetyzowania dźwięków.

Na poziom percepcji słuchowej składa się:

słuch fizjologiczny-możliwość słyszenia dźwięków z otoczenia za pomocą narządu słuchu. Cechuje go określona ostrość słyszenia, która powoduje , że są ludzie słyszący , niedosłyszący i głusi.

słuch fonematyczny(fonetyczny)-zwany też słuchem mownym. Jest to zdolność rozpoznawania i różnicowania dźwięków mowy(najmniejszych elementów składowych wyrazów czyli fonemów).Procesy te odbywają się na poziomie kory mózgowej. Słuch fonemowy zaczyna kształtować się w trzecim kwartale życia dziecka, pełną dojrzałość osiągana jest około 6,7 roku życia.
Dzięki niemu słyszymy różnice pomiędzy dźwiękami bardzo podobnymi np.
p-b, t-d, k-g,itp. Dalszy etap w rozwoju słuchu fonematycznego stanowi analiza i synteza słuchowa.

analiza słuchowa-to umiejętność wyodrębniania z potoku mowy: zda, w zdaniach wyrazów, w wyrazach sylab,a w sylabach głosek z zachowaniem ich kolejności.

synteza słuchowa-jest to scalanie głosek, sylab i wyrazów w określone, złożone układy słuchowe

pamięć słuchowa-jest to pamięć wzorców słuchowych wyrazów tzn. pamięć ich długości(liczby sylab i głosek oraz ich kolejności w wyrazie).Jest to również zdolność zatrzymania w pamięci ciągów wyrazów połączonych związkami logiczno- gramatycznymi(np. Dni tygodnia , nazwy miesięcy po kolei, wiersze, piosenki itp.)






     OBJAWY ZABURZEŃ PERCEPCJI SŁUCHOWEJ WYSTĘPUJĄCE U DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM.



Trudności w rozumieniu złożonych instrukcji i poleceń słownych.       Trudności w zapamiętywaniu, powtarzaniu trudnych wyrazów i dłuższych zdań.
Mały zasób słów i agramatyzmy.
Trudności w tworzeniu zdań i opowiadań.
Trudności w zapamiętywaniu ciągów słownych, np. dni tygodnia, nazw miesięcy oraz treści piosenek i wierszy.
Opóźniony rozwój mowy.
Wady wymowy.
Trudności w różnicowaniu dźwięków mowy(głownie tych o podobnym brzmieniu) i określaniu ich położenia w wyrazie( na początku, na końcu,w środku).
Problemy z dokonywaniem analizy sylabowej i głoskowej wyrazów.
Trudności w syntetyzowaniu(scalaniu) sylab i głosek w wyrazie.
Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu na dalszych etapach kszałcenia.


         Prawidłowy rozwój percepcji słuchowej jest warunkiem niezbędnym dla pełnego rozumienia mowy, dla prawidłowej realizacji dźwięków(poprawnej artykulacji) oraz opanowania umiejętności czytania i pisania.


ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE PERCEPCJĘ SŁUCHOWĄ DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

1.Wysłuchiwanie i różnicowanie dźwięków dochodzących z najbliższego otoczenia i ich lokalizacja(szmery szelesty, stuknięcia, odgłosy kroków, pojazdów, dźwięków powstałych przy pracy różnych maszyn ,dźwięków charakterystycznych dla różnych przedmiotów).
Zamknij oczy i powiedz co słyszysz?(np. Szelest papieru, brzęk kluczy, przelewanie wody....)

2.Różnicowanie i rozpoznawanie głosów przyrody(  zwierząt, ptaków, zjawisk atmosferycznych)w naturalnym środowisku lub taśmy magnetofonowej.

3.Rozpoznawanie i różnicowanie dźwięków wydawanych przez różne instrumenty muzyczne.
4.Rozpoznawanie barwy dźwięków: wysoko- nisko

5.Rozpoznawanie osób po głosie np. mamy , babci.....

6.Ćwiczenia w rozpoznawaniu melodii piosenek po zaśpiewanym fragmencie i wyklaskaniu rytmów piosenek.

7.Słuchowa analiza podanego rytmu i ruchowe jego odtwarzanie poprzez wyklaskiwanie, wystukiwanie, wytupywanie itp.





         opracowała :logopeda Beata Niżnik Guziuk






KIEDY SKIEROWAĆ DZIECKO DO LOGOPEDY porady dla rodziców.



1. Podczas artykulacji głosek: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż dziecko wsuwa język między zęby lub przesuwa go na boki jamy ustnej (seplenienie międzyzębowe, seplenienie boczne).
W każdym wieku jest to wada, z której niestety się nie wyrasta. Im dłużej zwlekamy, tym bardziej wada się utrwala.

2. Opóźnienie rozwoju analizatora słuchowego - mamy wątpliwość czy dziecko słyszy. Ciężkie uszkodzenie słuchu wrodzone, czy też nabyte w okresie wczesnego dzieciństwa może uniemożliwić rozwój mowy i poważnie zaburzyć rozwój świadomości i osobowości dziecka.

3. Skrócenie wędzidełka języka - prawidłowo rozwinięte wędzidełko pozwala na swobodne docieranie języka w każde miejsce jamy ustnej. Niedorozwój wędzidełka może ograniczać ruchy języka na boki, ku przodowi. O tym. Że wędzidełko języka jest zbyt krótkie można upewnić się w prosty sposób - czubek języka przy próbie wyciągnięcia na zewnątrz jamy ustnej ma kształt sercowaty ( zamiast owalu). Im większe wcięcie znajduje się pośrodku języka, tym bardziej skrócone jest wędzidełko.

4. Dziecko nawykowo mówi przez nos.

5. Wady zgryzu (przodozgryz, przodożuchwie, tyłozgryz, tyłożuchwie). Według prof. Elżbiety Stecko 83% dzieci z wadami zgryzu ma wady wymowy lub opóźniony rozwój mowy.

6. Nasilenie problemu rozwojowej niepłynności mówienia.
Do podstawowych symptomów niepłynności mówienia zalicza się: powtarzanie, przeciąganie, pauzy, rewizje(poprawki),embołofrazje( nawyk rozpoczynania zdania od samogłoski,,a” lub dźwięku pośredniego między,,e” a ,,y”).

7. Dziecko zniekształca, zastępuje głoski innymi nieznanymi w języku polskim, np. gardłowo wymawia głoskę ,,r”.

8. Po ukończeniu 3 roku życia dziecko nie wymawia którejkolwiek z samogłosek ustnych tj. a, o, u, e, i, y.
       po ukończeniu 4 roku życia dziecko zamienia głoski dźwięczne na bezdźwięczne
       rozwój myślenia oraz zasób słownika biernego (czyli takiego, który dziecko rozumie) rozwija się szybciej niż jego umiejętności wypowiadania swoich myśli ( słownik czynny).


W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek z podanych wyżej nieprawidłowości należy skontaktować się z logopedą. Należy zdać sobie sprawę z tego, że dziecko 3 - letnie i starsze kierowane do logopedy ma już za sobą ,,złoty” wiek rozwoju mowy i w tym okresie możemy już tylko poprawiać ukształtowane i utrwalone nieprawidłowości.
   





           Opracowała logopeda :BEATA NIŻNIK GUZIUK